Władysław Janasik

Urodził się 16 czerwca 1896 r. w Środzie. Był synem Jana i Antoniny z domu Krawiec. Pochodził z rodziny robotniczej. Ukończył 7 klas szkoły powszechnej. Później uczył się za szewca i pracował fizycznie do 1918 r.

Zgłosił się jako ochotnik do Powstania Wielkopolskiego 3 lutego 1919 r. Został włączony do 2 kompanii średzkiej pod dowództwem Pospieszalskiego i z tym oddziałem wyruszył na front północny pod Chodzież, Kcynię Nakło i Paterek. Po zakończeniu działań wojennych i powrocie do Środy pracował jako robotnik. 17 kwietnia 1922 r. zawarł związek małżeński ze Stefanią Deichel (ur. 1898). Ze związku urodziły się dzieci: Marian (ur. 1923) kowal, Henryk (ur. 1927) murarz i Zofia (ur. 1934) tkaczka. Wraz z rodziną zamieszkiwał w Środzie do 8 grudnia 1939 r.

Wtedy Niemcy wyrzucili Władysława Janasika z żoną i dziećmi z mieszkania i skierowali do szkoły powszechnej na ul. Lipowej, nie pozwalając nic ze sobą zabrać. Z podwórza szkoły córkę Zofię (5 lat) udało się wyprowadzić. Dokonała tego Józefa Myszkiewicz. Reszta rodziny po parodniowym oczekiwaniu została wywieziona bydlęcymi wagonami do Generalnego Gubernatorstwa, w okolice Garwolina. Przebywali w obozie przejściowym. Syn Marian przedostał się na wschód i wstąpił do Wojska Polskiego sformowanego na terenach ZSRR. Walczył na szlaku Lenino-Berlin.

Po zakończonej wojnie Władysław Janasik z żoną i synem Henrykiem wrócili do Środy i zamieszkali przy ul. Kosynierów 6. W tym czasie córka Zofia przechowywana całą wojnę u ciotki w Środzie dołączyła do rodziny. Władysław Janasik pracował w Średzkiej Gazowni aż do emerytury. Zmarł 2 listopada 1967 r. w Środzie. Spoczywa w Kwaterze Powstańców Wielkopolskich. Jego nazwisko figuruje na tablicy pamiątkowej „Powstańcy Wielkopolscy 1918-1919”, odsłoniętej w 2005 r. w Kwaterze Powstańców w Środzie.

Był odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1967) i Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym (1958).

(autorka wspomnienia Zofia Szulc)